Artikel: Gasloos wonen en bouw: Alternatieven voor gas

Om de woningen duurzaam te maken, zullen de woningen van het gasnet afgekoppeld moeten worden. Er zijn enkele mogelijkheden om toch de woning te verwarmen: In dit artikel zoomen we in op de verschillende alternatieven.

  • Biogas
  • Elektrische cv-ketel
  • Geothermie gekoppeld aan warmteopslag
  • Houtpelletkachels
  • Infraroodpanelen
  • Warmtekoudeopslag
  • Warmtenetten (stadverwarming)
  • Warmtepomp
  • Waterstof
  • Zonnepanelen of zonneboilers

Biogas
Dit werkt hetzelfde als aardgas, alleen is de bron van biogas duurzaam. Het gas ontstaat bij de vergisting van mest of gft-afval. Het grote voordeel is dat biogas geen CO2 toevoegt aan de lucht. Er is niet veel biogas beschikbaar in Nederland, dus in particuliere woningen komt het niet vaak voor. Ook was er in het verleden regelmatig kritiek op biogas, omdat sommige biovergisters niet alleen mest gebruiken, maar ook bijproducten als maïs (bron: NOS Nieuwsuur, 26.02.2018).

Elektrische cv-ketel
Een elektrische cv-ketel werkt zoals de term al aangeeft op elektriciteit. Een elektrische cv-ketel produceert geen koolmonoxide en er is geen rookgaskanaal nodig, zoals bij een cv-ketel op gas. De belangrijkste voordelen zijn de voordelige aankoopprijs, het systeem is efficiënt met een rendement van bijna 100% en het is veilig (geen kans op gasexplosie of CO-vergiftiging).

In veel gevallen is het echter niet meteen interessant om voor een elektrische cv-ketel te kiezen, omdat het elektriciteitsverbruik dan hoog uitvalt. Slechts wanneer het huis heel goed geïsoleerd is, kan een elektrische cv-ketel interessant zijn. Maar meestal is het efficiënter om een warmtepomp aan te schaffen. Een ander mogelijk nadeel ontstaat als de woning all-electric verwarmd gaat worden. Dit is erg lastig, omdat er dan 380 volt nodig is. Dit is technisch mogelijk, maar heeft niet de voorkeur.

Geothermie gekoppeld aan warmteopslag
Geothermie gekoppeld aan warmteopslag in de bodem kan op termijn voorzien in een groot deel van de Nederlandse warmtevraag, gelooft onderzoeksorganisatie TNO. Als je meer water oppompt uit de diepe ondergrond en dat tijdelijk opslaat in ondiepe reservoirs, kunnen die fungeren als een batterij voor zonnewarmte en industriële restwarmte, gelooft het kennisinstituut. Een groot voordeel van geothermie is dat het een duurzame bron van energie is en geen CO2-uitstoot geeft. De kosten zijn een grote hindernis. Aanleg van 175 doubletten in 2030 zou al € 3,5 miljard kosten. De terugverdientijd is te lang omdat ze alleen in de zomer kunnen produceren.

Houtpelletkachels
Houtpelletkachels werken door de verbranding van korrels van geperste houtsnippers. In een pelletkachel worden die bijna volledig verbrand met een rendement tot 90 procent. Voordelen tegenover centrale verwarming/aardgas zijn dat ze een hoog rendement hebben, de kachel in gemiddeld drie jaar terugverdiend kan worden en er minder CO2-uitstoot is. Ook is het verwarmen met pellets niet afhankelijk van prijsschommelingen door economische of politieke veranderingen.

Een groot nadeel van de pelletkachel is dat ze nog altijd relatief veel fijnstof uitstoten. Dat maakt deze vorm van verwarming ongeschikt voor toepassing in woonwijken. Voor woningen in het buitengebied kan het een goed alternatief zijn, mits de herkomst van de houtpellets duurzaam is. Een ander nadeel is dat de pelletkachels stroom nodig heeft.

Infraroodpanelen
Infraroodpanelen kunnen worden ingezet voor het verwarmen van een woning. Deze panelen verwarmen niet de lucht, maar een object. Dus bijvoorbeeld een bank of een muur. De opwarming van een huis gaat hierdoor sneller. De voornaamste voordelen van infraroodverwarming zijn de gelijkmatige warmteafgifte naargelang de ruimte en het gunstig verbruik. Verder zijn de panelen makkelijk te installeren en dat er geen onderhoud vereist is. Ook bij ruimtes die reeds in gebruik zijn is infraroodverwarming een prima keuze. Er is geen kap- of breekwerk nodig voor leidingen. Je kan het eenvoudig aansluiten op het bestaande stroomnet. Deze techniek is vooral geschikt als bijverwarming of voor het verwarmen van weinig gebruikte ruimtes. Alleen in zeer goed geïsoleerde huizen kan de volledige verwarming van de woning met infraroodpanelen worden gerealiseerd.

Warmtekoudeopslag
Warmtekoudeopslag (WKO) is een collectieve oplossing voor laagtemperatuurverwarming die vooral geschikt is voor appartementen. Per woning moet nog een combiwarmtepomp worden ingezet om de warmte verder op te waarderen. Het is een bewezen technologie met een hoog rendement en het levert energiezuinige koeling in de zomer. Een WKO houdt wel een verplichte aansluiting voor eindgebruikers in.

De voordelen van een WKO-installatie zijn direct te zien aan het rendement. Een ander groot voordeel is dat er een grote hoeveelheid gratis koude op voorraad is in de koude bron, dat ruim voldoende is om in de zomer het gebouw te koelen. Dit is praktisch zonder extra kosten, die bij conventionele koelinstallaties of airconditioning wel aanwezig zijn. WKO is niet overal mogelijk of toegestaan vanwege bodemopbouw of grondwaterbescherming. Bovendien is er sprake van hoge aansluitkosten per woning. WKO’s worden vooral toegepast in nieuwbouw, maar bij een intensieve renovatie kunnen er ook bestaande gebouwen op aangesloten worden.

Warmtenetten (stadverwarming)
Warmtenetten zijn een ander alternatief en dat is vooral goed bruikbaar voor bestaande bouw. Op veel plekken in Nederland zijn al van dit soort hogetemperatuurwarmtenetten, en op sommige plekken worden ze uitgebreid. Bij een warmtenet dat verwarmt met een hoge temperatuur zijn er weinig aanpassingen in huis nodig. Een warmtenet op lage temperatuur zorgt voor een comfortabele en constante temperatuur in huis. Niet alle warmtenetten zijn even duurzaam. Zo is in Purmerend de oude fossiele bron een paar jaar geleden vervangen door een biomassacentrale. Bovendien is het aanleggen van warmtenetten een uitdaging en zijn de kosten hoog.

Waterstof (brandstofcelverwarming)
In de Rotterdamse deelgemeente Rozenburg is een proef gestart om huizen te verwarmen met waterstof. Het is nooit eerder gebeurd dat woningen met hr-ketels worden verwarmd op pure waterstof. Bij de verbranding van waterstof komt geen broeikasgasvrij en daarom denken deskundigen dat dit een goed alternatief kan zijn voor aardgas. Waterstof is een natuurlijke grondstof die niet alleen kan worden gebruikt voor waterstofverwarming, maar ook in de openbare energievoorziening of mobiliteit. Het hele idee moet nog verder onderzocht worden. Het is nog een proef. Of dit dus echt werkt, is op dit moment niet duidelijk.

Zonnepanelen of zonneboilers
Een duurzame manier om de woning te verwarmen is via een zonneboiler in combinatie met zonnepanelen. Een zonneboilercombi bestaat uit een systeem van zonnecollectoren, een groot voorraadvat en een pomp. De warmte van de zon wordt opgevangen door de zonnecollectoren op het dak. Via warmtewisselaars in het voorraadvat worden het cv-water en sanitaire water op temperatuur gebracht. De zonneboilercombi is voornamelijk geschikt voor (grote) gezinnen met een hoog waterverbruik. Het gaat wel vaak om bijverwarming, je kunt niet de hele woning hiermee gasloos maken.

Warmtepomp
Een warmtepomp verwarmt een woning en zorgt voor warm water. De warmtepompinstallatie vervangt de ketel en kan aangesloten worden op het centrale verwarmingssysteem. Door warmte uit de lucht, de bodem of het grondwater te halen maakt de installatie bruikbare energie. Warmtepompen zijn verkrijgbaar in veel varianten die allemaal werken volgens hun eigen specifieke technieken: de lucht/luchtwarmtepomp, lucht/waterwarmtepomp, bodem/waterwarmtepomp, water/waterwarmtepomp en de hybride warmtepomp. Het verschilt per type warmtepomp wat hun specifieke voor- en nadelen zijn. Elders op dit platform gaan we uitgebreid in op de verschillende warmtepompen.

Reageer op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Gerelateerde artikelen